Waarom je lichaam niet ontspant: fight, flight, freeze, fawn en de nervus vagus

Staat jouw hoofd altijd aan?  Voel je je snel geïrriteerd, gejaagd, of juist doodmoe zonder duidelijke reden? Merk je dat je overprikkeld raakt van dingen die vroeger geen probleem waren, of juist dat er niks meer uit je handen komt zodra het rustig wordt?

Dan gaat dit gesprek over jou. 

De aflevering

Pieter Wijtenburg praat met Wilbert Molenaar, schrijver van het boek Nervus Vagus Regulatie, over het autonome zenuwstelsel: het systeem in je lijf dat continu checkt of je veilig bent. Dat systeem heeft twee kanten. De sympathische kant zet je in actie, versnelt je hartslag, spant je spieren aan. De parasympathische kant zorgt voor rust, spijsvertering en herstel. Binnen die parasympathische kant zit de nervus vagus, een lange zenuw die vanuit je hersenstam naar je organen loopt en die grotendeels bepaalt hoe snel je weer tot rust komt.

Het gesprek vertrekt vanuit de polyvagaaltheorie van Stephen Porges. Die theorie legt uit hoe fight, flight, freeze en fawn ontstaan: vier automatische reacties die je lichaam kiest als het zich onveilig voelt. Molenaar bespreekt vooral fawn, de reactie waarbij je jezelf aanpast en pleaset om veilig te blijven, en legt uit hoe je die kunt herkennen en bijsturen.

Hij vertelt ook waarom je lichaam vaak sneller reageert dan je hoofd, en waarom gedrag dat je vroeger hebt geleerd, zoals altijd moeten presteren of altijd voor anderen zorgen, in dat systeem blijft zitten.

Een gesprek dat je helpt begrijpen waarom je reageert zoals je reageert, en wat je daar aan zou kunnen doen.