
09 jul Afleiding is een uitweg
Wat heerlijk! Voor veel mensen is de vakantietijd aangebroken.
Geen vergadering die overloopt in de volgende. Geen agenda die al vol zit voor je goed en wel wakker bent. Eindelijk ruimte.
En toch.
De eerste dagen voelen niet altijd als rust. Ze voelen leeg. Je grijpt naar je telefoon zonder dat er iets dringends is. Je begint aan drie boeken tegelijk. Je loopt wat door het huis. Je opent Instagram, sluit het weer af, opent het opnieuw.
Je bent zo gewend geraakt aan een hoofd vol prikkels, dat je zonder die prikkels even niet weet wat je met jezelf aan moet.
Mijn eigen vluchtroute
Ik ken dat gevoel goed. Op dagen dat ik veel gesprekken heb gevoerd, telefoontjes heb gedaan en berichten heb beantwoord via verschillende kanalen, mail, WhatsApp, noem maar op, merk ik het meteen: mijn hoofd is vol. En zodra mijn hoofd vol is, ben ik sneller afgeleid.
Dan kijk ik mijn favoriete muziekvideo’s. Of ik scroll op Instagram langs video’s over onderwerpen die me interesseren. Of, laten we eerlijk zijn, filmpjes over hondjes. Sociale media staat er vol mee.
Voor ik het weet is er een uur voorbij.
Wat ik nog moest doen, heb ik niet gedaan. Dus haal ik het later alsnog in. Moe.
Lange tijd dacht ik dat dit kwam doordat ik mezelf niet genoeg kon disciplineren. Inmiddels weet ik beter.
Afleiding is een uitweg
Wat ik bij mezelf zie, en wat ik ook steeds weer terugzie bij de mensen die ik begeleid, is dit: het gaat niet alleen om nooit geleerd hebben te concentreren. Er speelt ook iets anders mee. Als je hoofd al vol zit, is scrollen de weg van de minste weerstand.
Even niet hoeven voelen hoe moe je bent. Even niet hoeven merken hoeveel spanning er nog in je lijf zit.
Dat geldt voor een drukke werkdag. Maar het geldt ook, misschien wel juist, voor vakantie. Zodra de buitenwereld stil valt, wordt hoorbaar wat er binnen allemaal nog speelt: de vermoeidheid die je hebt genegeerd, de vragen waar je geen tijd voor had.
Afleiding is dan een heel begrijpelijke manier om dat nog even uit te stellen.
Een monnik over waar je aandacht heen gaat
Er is een mooie TED-talk van Dandapani, een voormalig monnik en Hindoe-priester, over hoe onze aandacht werkt.
Stel je je bewustzijn voor als een lichtgevende bal die vrij rondzweeft. En je geest als een grote ruimte met allemaal aparte kamers: blijheid, boosheid, werk, verlangen, afleiding.
Die bal van bewustzijn gaat naar de kamer waar hij naartoe gestuurd wordt. En elke dag laten we, zonder het te merken, van alles en iedereen bepalen welke kamer dat wordt.
Een pop-up. Een appje. Een Instagram-reel.
Zijn punt is niet dat afleiding verkeerd is. Zijn punt is dat concentratie begint bij leren zien waar je aandacht naartoe gaat.
En misschien is jouw vakantie daar wel een goede plek voor, omdat er nu eenmaal minder van je gevraagd wordt.
Klik op de link voor de video naar de Ted Talk van Dandapani Unwavering Focus | Dandapani
Deze zomer, geen tips maar één vraag
Ik geef je een uitnodiging voor de komende weken: merk het moment waarop je automatisch naar afleiding grijpt zodra het stil wordt.
En breng je bewustzijn dan terug. Niet één keer, maar telkens opnieuw, precies zoals Dandapani het bedoelt. Dat is geen kwestie van jezelf streng toespreken. Het is gewoon oefenen. Elke keer dat je die bal van bewustzijn terugbrengt naar waar je hem wilt hebben, word je er een beetje beter in.
Een fijne vakantie gewenst, met of zonder afleiding.
Geschreven door Jessica Bijvang op 9 juli 2026
Systeem-psychodynamische coach en counselor, opgeleid aan de Universiteit Utrecht. Begeleidt professionals in verantwoordelijke functies binnen overheid, rechtspraak, zorg en onderwijs. Verbindt wetenschappelijke inzichten met een holistische visie op mens, werk en ontwikkeling.
